Vi(hype)ral

Je zou er bijna ziek van worden, PSY met zijn paardendansje. De clip ‘Gangnam Style’ is een wereldwijde hit, dankzij Youtube. De videoclip, die vele miljoenen malen bekeken is op Youtube, lijkt een stommiteit. We zien een Koreaan op een cheesy muziekje en in bizarre decoropstellingen een grappig dansje doen. Het nummer werkt erg aanstekelijk, waarschijnlijk hoor je hem op dit moment zelfs in je hoofd. Het zijn niet alleen de sociale media als Twitter en Facebook die ervoor zorgen dat dit soort ‘hitjes’ wijd verbreid zijn, het zijn ook media als kranten en televisie die dit soort ‘nieuws’ aan de man brengen. Het moment waarop een viral in het nieuws komt is voor mij een trigger om te kijken of een viral ook een media hype kan zijn. Is een viral te vergelijken met een mediahype?

Om deze vraag te kunnen beantwoorden is het verstandig om eerst uit te zoeken hoe een viral werkt en hoe een media hype werkt. Ook is het belangrijk om een mediahype uit te kiezen en deze eigenschappen van het verloop van de media hype te vergelijken met het verloop van de viral. Ter vergelijking nemen we als media hype ‘Project X Haren’. De motivatie hierbij is dat ‘Project X Haren’ het juiste verloop toont van een media hype.

‘Gangnam Style’ is met volle glorie een viral te noemen. Een viral (adjective, 1. of the nature of, caused by, or relating to a virus or virusses. – 2. of an image, video, piece of information, etc. circulated rapidly and widely from one Internet user to another)1
verspreid zich als een virus onder de mensen. De definitie van een viral is nogal onduidelijk en schijnbaar niet eenduidig. Henry Jenkins heeft een blogpost gepubliceerd waarin hij het volgende over de definitie van een viral zegt:

Definitions of ‘viral’ media suffer from being both too limiting and too all-encompassing. The term ‘viral’ has been used to describe so many related but ultimately distinct practices – ranging from Word-of-Mouth marketing to video mash-ups and remixes posted to Youtube – that just what counts as viral is unclear.

Een viral is dus een lastig begrip dat zich niet makkelijk laat definieren. Er is echter wel een bepaald patroon te herkennen bij een viral. Jenkins vervolgt:

Talking about memes and viral media places an emphasis on the replication of the original idea, which fails to consider the everyday reality of communication – that ideas get transformed, repurposed, or distorted as they pass from hand to hand, a process which has been accelerated as we move into network culture.2

Al is de precieze definitie van ‘viral’ nog niet compleet duidelijk, we hebben wel een beeld van wat een viral is. Een mediahype lijkt in eerste instantie moeilijk te vergelijken met een viral. Een viral is meestal een filmpje op een site als Youtube, een mediahype is vaak een gebeurtenis die veel in het nieuws komt. Vasterman omschrijft een mediahype aan de hand van verschillende betekenissen van het word ‘hype’:

[…]several aspects of the meaning of the word ‘hype’ indeed seem to cover the cargo of what is happening during these news escalations. As a verb ‘to hype (up)’ not only stands for: ‘to stimulate’; ‘to build up’; ‘to enliven,’ but also for: ‘to publicize or promote, especially by extravagant, inflated, or misleading claims’. As noun ‘a hype’ refers to ‘promotional publicity of an extravagant or contrived kind’, or ‘a blatant or sensational promotion’. It can also refer to sudden crazes in different areas, varying from culture or science to public opinion, where, without warning, everyone is under the spell of something new. (Vasterman: 511)3

Bij een media hype wordt er dus spreekwoordelijk lucht gebakken. Een media hype is te vinden in het nieuws en voldoet aan een aantal kenmerken zoals positieve feedback loops, een sleutelgebeurtenis, een nieuwsthema, verlaging van de nieuws-drempel, interactieve media-momentum en een afname van de nieuwsgolf.
Kenmerkend voor een media hype is dus een gebeurtenis, waarover herhaaldelijk wordt geschreven. Hier komt de eerste overeenkomst met de viral naar voren. Bij ‘Project X Haren’ was de sleutelgebeurtenis de dag waarop het feestje plaats vond. Dit is te zien in de onderstaande grafiek van Google Trends.

Bij de viral zien we geen concrete punt maar meer een opbouwende structuur. Eenmaal populair wordt het gedeelt met mede-Internetgebruikers, zoals te zien in onderstaande Google Trends grafiek.

Het delen is hier te vergelijken met het herhaaldelijk naar boven halen van een bepaald nieuws-items in bijvoorbeeld een krant zoals bij ‘Project X Haren’ het geval was. Ook de positieve feedback loop is te zien. Waar er bij een media hype wordt geschreven over datgene wat er al is geschreven over het onderwerp, het uit de hand gelopen feestje in Haren, worden bij (bekende) virals ook talloze ‘remakes’ gemaakt. Dit kenmerk kan samen worden gezien met de verlaging van de drempel van het nieuws; het terugkeren van ‘Project X in het nieuws, respectievelijk, de ‘remakes’. Het interactieve media-momentum, waarbij de reactie van het publiek meespeelt in het verloop van de media hype of viral is ook in deze feedback loop terug te vinden.

Het nieuwsthema dat bij de media hype kenmerkend is, kan dat ook zijn bij een viral. Virals kunnen binnen bepaalde thema’s passen. Dit is echter bij een media hype veel belangrijker omdat virals soms schijnbaar slechts hersenloos vermaak vormen. Toch kan men, van een afstandje gezien, virals wel in categorieen plaatsen. Zo zijn er bijvoorbeeld duizenden filmpjes van huisdieren die opmerkelijk gedrag vertonen.

Tot slot hebben we de afname van de nieuwsgolf. Het nieuws is uitgemolken en er valt niets meer over te zeggen. Het wordt vergeten. Zo ook bij de viral. Wanneer men met een –te- oude viral komt aanzetten, heeft het niet meer zijn magische viral-touch, ‘deze kennen we al lang joh, deze is oud!’

Concluderend kunnen we stellen dat, met de juiste interpretatie, de media hype op meerdere vlakken overeen komt met een viral. Het grote verschil schuilt hem in de sleutelgebeurtenis, die bij de viral veelal ontbreekt. Ook de waarde van beide concepten verschillen. Een media hype is vooral te vinden in het nieuws en zal daarom hoogswaarschijnlijk gaan over iets dat nieuwswaardig is. Een viral hoeft dit niet te zijn, integendeel, de beste virals zijn misschien juist wel zo bekend omdat ze geen diepere boodschap hebben of aanzetten tot denken. Een media hype is dus zeker niet hetzelfde als een viral, ze hebben slechts wat overeenkomsten.

  1. http://oxforddictionaries.com/definition/english/viral?q=viral []
  2. http://henryjenkins.org/2009/02/if_it_doesnt_spread_its_dead_p.html []
  3. Vasterman, P.L.M., 2005. Media-Hype Self-Reinforcing News Waves, Journalistic Standards and
    the Construction of Social Problems. European Journal of Communication, 20(4), pp.508–530.
    Available at: http://www.sagepub.com/mcquail6/Online%20readings/12c%20Vasterman.pdf
    [Accessed September 2, 2012]. []
Dit artikel is geschreven door op 21/12/2012 en is terug te vinden onder Analyse, Metareports. Het artikel is getagged met , , , , , , , , .
Blijf op de hoogte van reacties middels RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achter laten, of een trackback vanaf je eigen site maken.

One Response to “Vi(hype)ral”

  1. toronto mold removal on 14/07/2013 at 05:12

    Terrific stuff. Have you considered that this is material that could be
    shared on an official online article database?

    Here is my website … toronto mold removal

Leave a Reply

Recente reacties

Recente nieuwsberichten

Tags