Het Gangnam virus

Memes en virals winnen aan populariteit op internet. Neem bijvoorbeeld Gangnamstyle, een hit uit de K-pop (verzamelnaam Koreaanse tienerpop- en dancemuziek), dat naast het meest bekeken Youtubefilmpje ooit, ook een wereldwijde hit werd. Amanda Kuyper schrijft in haar artikel ‘Drie miljoen duimpjes voor Koreaanse paardrijdans’  in het NRC Handelsblad van dinsdag 2 oktober dat de wereldwijde hit ‘als viral een regen aan parodieën en lipdubs op internet opleverde’. Maar wat is een viral precies? In deze metareport wil ik aan de hand van de hit van Psy – Gangnamstyle – bekijken wat het verschil is tussen een viral en een meme. Om dit te onderzoeken zal ik gebruik maken van literatuur over virals en memes: If it doesnt spread its dead van Henry Jenkins1 en An Anatomy of a YouTube Meme van Limor Shifman2. Vervolgens zal ik aan de hand van deze theorieën naar het geval ‘Gangnamstyle’ kijken.

Meme’s en Virals
De twee artikelen die ik ga gebruiken om een theoretisch kader te schetsen zijn, zoals ik hierboven al vertelde, If it doesnt spread its dead en An Anatomy of a YouTube Meme. Ik zal beginnen met het artikel van Jenkins.                                                                                                                                                                     Het is volgens Jenkins belangrijk om te weten wat memes en virals nou precies zijn. Alleen op deze manier kunnen we begrijpen waar convergence culture verder gaat in onze netwerk maatschappij. “Needless, the concept of viral distribution is useful for understanding the emergence of a spreadable media landscape. Ultimately, however, viral media is a flawed way to think about distributing content through informal or adhoc networks of consumers3. De termen viral en meme stammen af van de media virusses, en vallen onder het framework van spreadable media. Een meme kan gezien worden als de culturele versie van het gen: wat een gen is voor genetics is een meme voor cultuur. Memes hebben drie eigenschappen: they have the ability to retain their informational content as they pass from mind to mind; they possess the power to induce copies of themselves; the memes that survive longer have a better chance of being copied. Jenkins vervolgt: “They are the ideas at the center of virally spread events, some coherent, self-replicating idea which moves from person-to-person, from mind-to-mind, duplicating itself as it goes”. Memes worden gezien als mediasnacks. En zoals snacks weinig voedingswaarde bevatten, zijn memes vaak inhoudsloos en zonde van je tijd. Maar, we moeten niet vergeten zijn dat ze wel van waarde kunnen zijn voor mensen die ze verspreiden.
Het tweede artikel dat ik gebruik is van Limor Shifman: An Anatomy of a YouTube Meme. Shifman geeft in haar artikel een aantal voorbeelden van YouTube memes. Memes zijn onderdeel van twee richtingen in de hedendaagse populaire cultuur: ‘postmodern representation system of simulacra and pastisch’ en ‘participatory culture’. Shifman maakt onderscheid tussen ‘viral’ en memetic videos. “A viral video is defined here as a clip that spreads to the masses via digital word-of-mouth mechanisms without significant change. The memetic video, invokes a different structure of participation. I define it as a popular clip that lures extensive creative user engagement in the form of parody, pastiche, mash-ups or other derivative work. Such derivatives employ two main mechanisms in relating to the ‘original’ memetic video: imitation (parroting elements from a video) and re-mix (technologically-afforded re-editing of thevideo)”. Ook kent ze zes categorien toe waarin de meeste memes zich voordoen: A focus on ordinary people, flawed masculinity, humor, simplicity, repetitiveness, and whimsical content

Nu ik een theoretisch kader geschetst heb aan de hand van bovenstaande twee auteurs zal ik kijken wat dit betekend voor het geval van de Gangnamstyle video.

Gangnamstyle


Dit YouTube filmpje is nu inmiddels 947942667 keer bekeken, het is dus duidelijk dat het zich razendsnel verspreid over het internet. Maar dit is zoals ook Amanda Kuyper in haar artikel in het NRC Handelsblad aangeeft, niet de enige versie van de hit. Er bestaat een regen aan parodieën en lipdubs. Gangnamstyle is inderdaad een viral aangezien het zich heel gemakkelijk op internet heeft verspreid door het medium YouTube zonder dat deze originele clip veranderde. Doordat Gangnamstyle een succesvolle viral was, bracht dit onze participatory culture genoeg kansen om, zoals Shifman in haar artikel aangeeft, er bijvoorbeeld een pastisch, parodie of mash-up van te maken. Ik zal nu drie voorbeelden geven van wat onze participatory culture voortbrengt, om zo de gevolgen van de Gangnam viral duidelijk te maken.
Een voorbeeld van een parodie op Gangnamstyle:

Een voorbeeld van een mash-up van Gangnamstyle:

Een voorbeeld van een pastisch op Gangnamstyle:

Er zijn dus dankzij de enorme populariteit van de video, ontzettend veel memes ontstaan die inspelen op deze trend. Hier een aantal voorbeelden van wat ook Gangnam memes zijn. Een meme is simpel gezegd een idee, stijl of gedrag dat zich verspreid van persoon tot persoon binnen een cultuur (bijvoorbeeld binnen een sociaal netwerk of op internet) en wordt ook wel omschreven als een besmettelijk informatiepatroon4. Doordat memes veranderingen ondergaan, kunnen ze zich gemakkelijker en succesvoller verspreiden. Het verschil tussen een viral en een meme zit hem er dus in dat een meme meestal een viral is in de zin dat het zich gemakkelijk verspreid, maar een viral hoeft geen meme te zijn.

Ik hoop dat ik met dit metareport en met de voorbeelden duidelijk heb kunnen maken wat het verschil is tussen een meme en een viral. De claim van Amanda Kuyper (dat de hit als viral een regen aan parodieën en lipdubs op internet opleverde) was dus correct. De originele versie van de Gangnamstyle was inderdaad een viral te noemen.

 

  1. http://henryjenkins.org/2009/02/if_it_doesnt_spread_its_dead_p.html []
  2. Shifman, L. An Anatomy of a YouTube Meme, 2011. Sage Publications []
  3. Jenkins, 2009 []
  4. meme op wikipedia []
Dit artikel is geschreven door op 14/12/2012 en is terug te vinden onder Metareports, NRC Handelsblad. Het artikel is getagged met , , , .
Blijf op de hoogte van reacties middels RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achter laten, of een trackback vanaf je eigen site maken.

4 Responses to “Het Gangnam virus”

  1. Emina Bricic on 18/12/2012 at 02:48

    Goed uiteengezette analyse Simone, het enige wat ik mis in jouw verhaal is een meer culturele of sociale invalshoek in je analyse van virals en memes. maar hoe denk je dat virals en memes passen binnen de maatschappij waar ze in passen? Denk je dat ze gezien kunnen worden als een weerspiegeling van een postmodernistisch tijdperk? Ik denk dat je makkelijk Derrida had kunnen aanhalen met zijn noties over deconstructie en het postal.

  2. Simone on 19/12/2012 at 00:34

    Interessante invalshoek Emina, vraag me alleen af hoe jij de memes precies zou deconstrueren en lezen vanuit Derrida?

  3. FransBootsman on 20/12/2012 at 22:50

    He Simone,

    De tekst onder het kopje Meme’s en Virals is echt steengoed. Hoewel iedereen wel een idee heeft wat de termen ongeveer inhouden, vond ik het bij mezelf ook lastig om ze precies te definieren. De bronnen zijn goed gebruikt en je maakt stapsgewijs duidelijk wat de rol van auteurs is in jouw stuk.

    Over het laatste kopje ben ik iets minder te spreken. Je spreekt heel vaak vanuit de ik-vorm: ik hoop dat ik dit… ik zal nu drie voorbeelden geven… dit soort constructies halen heel erg de tempo uit het stuk en lezen gewoon niet lekker. Daarnaast herhaal je in het laatste stuk veel informatie wat daarvoor ook al beschreven stond. Iets voor de volgende keer :) !

  4. Baubeles on 21/12/2012 at 01:31

    Hoppa Simone, Gangnam style once again. Een fijn stuk om te lezen en de termen leg je goed uit. Het stuk leest in een adem weg en er rest geen vraag. Ik vind wel dat je misschien iets dieper in de stof had kunnen gaan naast het definieren van de termen. Bijvoorbeeld wat de echte betekenis van het nummer is en hoe het komt dat mensen dit over het hoofd zien. Ook zou ik het gebruik van quotes beperken tot het noodzakelijke en zoveel mogelijk in eigen woorden proberen uit te leggen. Het gebruik van een quote is anderzijds wel precies zo als de auteur het bedoeld heeft. Al met al een goeie metareport.

Leave a Reply

Recente reacties

Recente nieuwsberichten

Tags