Hoe meetbaar is censuur?

1

Één van de grote voordelen van databases, en misschien wel überhaupt de reden om ze bij te houden, is dat ze het mogelijk maken om grote hoeveelheden data in één keer te overzien. En belangrijker: daarbinnen verbanden, ontwikkelingen en bewegingen te kunnen zien, en daar misschien zelfs voorzichtige voorspellingen op te baseren. Zo ook de Metareporter database, waarin de afgelopen jaren (steeds een aantal maanden lang) artikelen en berichten uit de Nederlandse pers zijn verzameld die over sociale media, of eigenlijk internet in het algemeen gingen.

Een interessante ontwikkeling die op basis van de verzamelde artikelen in Metareporter te zien is, is de grote toename van het aantal artikelen over online censuur in 2012, ten opzichte van de vorige jaren. In deze analyse zal ik proberen deze toename te verklaren, en zal ik kijken óf, en in hoeverre de theorievorming over ‘hypes’ hierbij van pas kan komen.

Methode

Bij mijn onderzoek zal ik voornamelijk gebruik maken van de Metareporter database, waar nodig aangevuld met LexisNexis om de volledige artikelen te lezen. Hierdoor krijg ik inzicht in hoeveel er over dit onderwerp is geschreven in (‘de Metareporter-periode’ van) 2010, 2011 en 2012, en kan ik aan de hand van de artikelen zelf allicht al een poging doen om te verklaren waarom juist in 2012 er meer geschreven is. Vervolgens zal ik met Google Trends zoeken, en enerzijds kijken of de uitkomsten hier de tendens op Metareporter onderschrijven of juist tegenspreken, en anderzijds of die uitkomsten op zichzelf iets toevoegen aan de analyse. Ik zal zowel in het Nederlands en binnen Nederland (met de hoofdterm ‘censuur’, in combinatie met ‘internet’, ‘online’, ‘web’, ‘social media’, ‘facebook’ en ‘twitter’), als in het Engels en wereldwijd (nu met de term ‘censorship’ als hoofdterm) zoeken. Ik zoek bewust niet alleen op de term ‘censuur’ (of ‘censorship’), omdat er natuurlijk nog steeds ook op allerlei andere vlakken dan alleen online censuur wordt toegepast. Ik zal ook kijken hoe ‘internet censuur’ zich verhoudt tot de overkoepelende term ‘censuur’. Tenslotte zal ik kijken of deze gegevens te koppelen zijn aan de theorievorming omtrent ‘hypes’.

Analyse

Censuur op Metareporter | Create infographics

Op Metareporter is duidelijk een toename te zien in het aantal artikelen dat getagd is met ‘censuur’. We kunnen er hier vanuit gaan dat dit allemaal artikelen zijn die sowieso al gekoppeld zijn aan censuur op internet of binnen sociale media, anders zouden ze immers niet op Metareporter terecht zijn gekomen. Lag het aantal artikelen over internet censuur in de Nederlandse kranten in 2010 en 2011 (weer: tijdens de ‘Metareporter-periode’) nog net onder de 20, in 2012 is dat meer dan verdubbeld, naar 46. Anderzijds is ook het totaal aantal artikelen dat verzameld is in Metareporter elk jaar toegenomen (en in 2012 ook best flink). Maar ook dat in ogenschouw nemend komt hetzelfde beeld naar voren: was in 2011 het aantal berichten over censuur slechts 0,604% van het totaal, in 2012 is dat 1,27%.

Censuur op Metareporter (relatief) | Create infographics

Inhoudelijk lijkt er echter weinig zinnigs te zeggen over deze toename: in alle jaren gaan er (relatief) een flink aantal artikelen over internet-censuur in China, en in 2010 gingen er een aantal over Wikileaks. In 2012 is vooral de entree van het Midden-Oosten in het debat duidelijk te zien: naast vaste waarde China is er ook veel geschreven over Iran, en de ophef over en na de ‘film’ Innocence of Muslims. De rest van de artikelen gaat met name over censuur op of door Facebook, Twitter en Google.
De theorieën over ‘mediahypes’ zijn echter wel goed toepasbaar. De plotselinge toename aan artikelen over online censuur zou kunnen wijzen op een hype, maar de criteria die Vasterman noemt in Media-Hype: self-reinforcing news waves, journalistic standards and the construction of social problems bieden weinig directe aanknopingspunten. Voor een mediahype moet er sprake zijn van een ‘key-event’ (een gebeurtenis die een nieuwsstroom op gang brengt, zelfs als er eigenlijk niet echt iets ‘nieuwswaardigs’ meer gebeurt). Media kiezen vervolgens vaak eenzelfde optiek om dit nieuws te brengen, en het publiek reageert en masse op dit nieuws (wat dan op zijn beurt wéér ‘nieuws’ is of wordt).2
Maar: een aanzienlijk deel van de artikelen3 gaat over gebeurtenissen die allicht wél als ‘hype’ te omschrijven zijn. Zo gaan er flink wat over de al eerder genoemde film Innocence of Muslims, en ook een aantal over de rellen in Haren, twee onderwerpen waar al eerder hype-analyses over gemaakt zijn4 . ‘Censuur’ is zelf als onderwerp dus niet de ‘hype’, maar is wel onderdeel van andere (discussies over) ‘hypes’. Dit verklaart deels de toegenomen berichtgeving over dit onderwerp.

Een zoekopdracht op Google Trends in het Nederlands en binnen Nederland levert helaas niet veel resultaat op, behalve dat er, toevallig wel in 2012, meer gezocht is naar ‘censuur’ en ‘internet’, dan daarvoor. De informatie is echter te summier om echt nuttig te zijn.

Een zoekopdracht op Google Trends in het Engels en wereldwijd levert een beeld waaruit blijkt dat de aandacht voor censuur online eigenlijk vrij constant blijft, met af en toe wat pieken (wel opvallend: met name in combinatie met ‘Google’ en ‘Facebook’) rond noemenswaardige momenten (bijvoorbeeld de periode waarin werd gestemd over de aanname van de Amerikaanse ‘Stop Online Piracy Act‘).

En ook als ‘censorship internet‘ wordt afgezet tegen ‘censorship‘ in het algemeen valt op dat de aandacht, op die paar pieken na, constant blijft. Er is dus geen sprake van een duidelijke, structurele toename van aandacht voor dit onderwerp in 2012 ten opzichte van de voorafgaande jaren.5

6

Bespreking

Uit de analyse die gemaakt is blijkt dat het niet zo gemakkelijk is om de toename in artikelen over online censuur in de Nederlandse pers te verklaren. Enerzijds hebben veelbesproken (misschien wel ‘gehypete’) onderwerpen als Project X en de film Innocence of Muslims hieraan bijgedragen, maar anderzijds correspondeert deze toename totaal niet met de algehele aandacht die er is voor censuur op het internet (zowel binnen als buiten Nederland). Ik had verwacht een iets structurelere toename over de gehele linie aan te treffen, zowel in het binnen- als buitenland. Dit, omdat het internet als medium natuurlijk een steeds belangrijkere plek inneemt, en ook overheden dit weten. Het internet was vaak dé plek waar journalisten en ideeën die in de ‘oude’ media gecensureerd werden, juist heen konden, dus zou het in de lijn der verwachting liggen dat hier steeds meer over geschreven zou worden. Daarnaast kan je je afvragen in hoeverre de mensen die echt geraakt worden door censuur zijn vertegenwoordigd in deze resultaten: het land dat als eerste naar voren komt bij het zoeken naar online censuur, China, doet er bijvoorbeeld alles aan om toegang tot het internet zoveel mogelijk te bemoeiljken, en Google zo klein mogelijk te houden.7 In hoeverre zijn de mensen die door censuur écht geraakt worden dan vertegenwoordigd in Google Trends?

 


 

 

  1. Foto: <http://www.deutsch-russische-nachrichten.de/2012/07/12/internetsperren-in-russland-google-schliest-sich-wikipedia-protest-an/> []
  2. Vasterman, P.L.M. ‘Media-Hype: Self-reinforcing news waves, journalistic standards and the construction of social problems’. European Journal of Communication, 20(4), (2005): 513-515. []
  3. N.B.: ongeveer het aantal dat erbij is gekomen ten opzichte van de vorige jaren []
  4. Zie de links []
  5. En: ditzelfde geldt ook als er gezocht wordt naar de termen ‘censuur’ of ‘censorship’ los, dus niet in combinatie met ‘internet’, ‘social media’, etc. []
  6. Foto: <http://intergalacticrobot.blogspot.nl/2012/01/blackout.html> []
  7. Zie bijvoorbeeld: ‘Breaching the Great Firewall: China’s Internet Censorship and the Quest for Freedom of Expression in a Connected World’ van Christopher Stevenson, of ‘Google en oeroude duiven’ van Daniela Stockman []
Dit artikel is geschreven door op 13/12/2012 en is terug te vinden onder Analyse, WG03. Het artikel is getagged met , , , , , , .
Blijf op de hoogte van reacties middels RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achter laten, of een trackback vanaf je eigen site maken.

3 Responses to “Hoe meetbaar is censuur?”

  1. FransBootsman on 20/12/2012 at 23:21

    Censuur: een onderwerp zo oud als Rome als je het mij vraagt. Ik vind het heel goed van je dat dieper bent ingegaan op je zoekqueries op Google Trends. Velen hebben deze oppervlakkig gehouden en dit laat zien dat je er echt werk in hebt gestopt. Daarnaast is het sterk dat je op het eind van jouw stuk opmerkingen en bedenkingen hebt bij jouw eigen getrokken conclusies. Laat naar mijn gevoel altijd zien dat je jezelf buiten het stuk kan zetten en objectief kan kijken.

    De tekst onder het kopje methode is misschien verplicht of voelt verplicht aan, maar leest totaal niet lekker weg. Eerst lezen WAT je gaat doen en daarna lezen WAT je doet, voelt voor de lezer heel dubbelop. Hoewel ik wel snap waarom je het doet; dit voelt voor mij ook vaak heel verplicht aan.

    Ikzelf heb ook een analyse geschreven over Innocence of Muslims. Ik krijg bij censuur altijd een beetje het gevoel dat dit heel erg speelt in relatie tot andere landen. Elk jaar komt in Europa natuurlijk een Holocaust-ontkenning verhaal op, maar de echte censuur (denk ik) vind je alleen maar drbuiten. Maar misschien is een wereld zonder censuur wel helemaal niet zo goed. Niet alles hoeft gezegd te worden.

  2. Hannah on 25/04/2013 at 16:10

    My spouse and I stumbled over here from a different page and thought I might as well check things out.
    I like what I see so now i am following you. Look forward to looking into your web page again.

  3. http://comparecarinsurancee.com on 05/05/2013 at 21:40

    Good post but I was wondering if you could write a litte more on this topic?
    I’d be very grateful if you could elaborate a little bit further. Thanks!

Leave a Reply

Recente reacties

Recente nieuwsberichten

Tags