De buigbare chip, een stap richting de cyborg?

In de zaterdag 22 september 2012 werd in het artikel ‘Eerste buigbare chip’ gemeld dat de Universiteit Gent en het onderzoekscentrum voor nanotechnologie Imec de eerste buigbare computer chip hebben ontwikkeld. De chip heeft verschillende rekbare verbindingen en een elastische ondergrond. Dit zorgt ervoor dat de chip erg flexibel is vergeleken met “gewone” chips, en zich dynamisch kan aanpassen aan zijn omgeving en bewegingen.1

In het artikel worden ook de mogelijke toepassingsmogelijkheden van flexibele chips benoemd. Zo stelt Prof. Dr. ir. Jan Vanfleteren, van het Centre for Microsystems Technology van de Universiteit Gent dat:

“In de toekomst zal elektronica kunnen rekken en buigen zoals rubber of huid. De eerste flexibele en rekbare elektronica zal waarschijnlijk gebruikt worden in intelligente kleding. Pas daarna zullen ook medische toepassingen volgen. Als eerste commercieel product zie ik bijvoorbeeld kleding met led signalisatie die aangestuurd wordt via sensoren die beweging waarnemen.” 2

Hoewel de ontwikkeling van de chip een stap voorwaarts is in de flexibele nanotechnologie, valt er over te discussiëren of deze chip wel daadwerkelijk bestempeld kan worden als de “eerste” echte buigbare chip, zoals dat gedaan wordt door de Telegraaf. Er zijn namelijk de laatste jaren meerdere technologieën en chips ontwikkeld die ook eigenschappen hebben die aan het criterium buigzaam zouden voldoen. Zoals de uitvinding om flexibele halfgeleiders van maar paar honderd nanometers dik te kunnen plaatsen op verschillende soorten materialen dat door een team van de Universiteit van Wisconsin-Madison in 2006 gedaan werd3, of de uitvinding van dunnere en energiezuinigere chips van molybdenietconcentraat door Zwitserse wetenschappers van het Laboratory of Nanoscale Electronics and Structures van de École Polytechnique Fédérale de Lausanne in 2011.4

Bovendien wordt er door Vanfleteren in het artikel gesteld dat:

“Met deze nieuwe resultaten de weg wordt vrijgemaakt naar volledig flexibele en zelfs elastische elektronica.” 5

Wat aangeeft dat de chip er nog niet helemaal is op het gebied van buigzaamheid en flexibiliteit en dat er nog veel ontwikkeling mogelijk is.

De genoemde mogelijke toepassingen van de chips in het artikel en de manier waarop de ontwikkeling zich voordoet schetsen echter wel een interessant beeld van hoe de wetenschap de toepassing en ontwikkeling van flexibele chips ziet. De toepassingsmogelijkheden zijn gericht op toepassing dichtbij of zelfs in de mens, en er wordt zelfs de vergelijking gemaakt met huid. Ook is aan te wijzen dat de wetenschap het belangrijk vind om deze chips snel te ontwikkelen daar de ontwikkelingen zich allemaal in een paar jaar hebben voorgedaan. Vanfleteren verwacht bovendien dat deze ontwikkeling zich in ieder geval niet zal stoppen totdat er volledig flexibele en elastische elektronica zal zijn.

Een eerste vraag die opkomt bij deze toekomstvoorspellingen over flexibele chips en elektronica is hoe deze ontstaan zijn. Waarom worden de toepassingen toegespitst op gebruikt dichtbij en in de mens? Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen liggen in cyborg theorie van Donna Haraway. In haar artikel ‘A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century’ 6  stelt zij dat:

“A cyborg is a cybernetic organism, a hybrid of machine and organism, a creature of social reality as well as a creature of fiction.” (p. 117)

Hoewel Haraway de cyborg oorspronkelijk vooral als middel gebruikte om haar feministische ideeën vorm te geven, is de theorie multi-toepasbaar. Haraway geeft in haar artikel aan dat de theorie van de cyborg een wereld vertegenwoordigd waar geen onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld mannen en vrouwen, mensen en dieren, en organismen en machines. De cyborg is dus een cybernetisch organisme, wat zoveel wil zeggen als een combinatie van machine en organisme, die zowel in fictie als in de sociale realiteit bestaat.

Het idee van de cyborg vertegenwoordigd een duidelijke ideologie aan die aan het einde van de 20ste eeuw is ontstaan.

“By the late 20th century, our time, a mythic time, we are all chimeras, theorized, and fabricated hybrids of machine and organism; in short, we are cyborgs.” (p. 118)

De mens is gewend geraakt aan het idee van cyborg zijn en het heeft een duidelijke plek ingenomen in de samenleving. Er valt zelfs te zeggen dat de mens verlangt cyborg te zijn. Dit verlangen op cyborg te zijn wordt door het transhumanisme gezien als het verlangen om onder andere computers, software, nanotechnologie en genetische manipulatie te gebruiken om de mens beter te maken en wordt door transhumanisten als positief ervaren. Katherine Hayles beschrijft transhumanisme in haar essay ‘Wrestling with Transhumanism’ 7 als volgt:

“Transhumanism […] is an international movement dedicated to the proposition that contemporary technosciences can enhance human capabilities and ameliorate or eliminate such traditional verities as mortality. It holds that human evolution is incomplete and, moreover, that we have a responsibility to further our evolution through technology.”  (p. 2)

Hoewel Hayles zelf tegen de denkbeelden van het transhumanisme in gaat, beschrijft ze in haar essay wel dat het ontstaan ervan logisch voortvloeit uit de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan de afgelopen jaren (p. 2-3).
Het verlangen om in zekere mate cyborg of mechanisch te zijn en voorbij te gaan aan onze menselijkheid is duidelijk een ontwikkeling die zich momenteel afspeelt en het zou een verklaring kunnen zijn voor de interesse en ontwikkeling in de flexibele chips en de claimvorming over de manier waarop ze toegepast zouden kunnen worden.

Een tweede vraag die opkomt bij het lezen deze claims over flexibele chips is wat de functie en achterliggende gedachte van deze toepassingen zouden kunnen zijn. De twee toepassingen die Vanfleteren specifiek noemt zijn de toepassing in intelligente kleding, en de toepassing in de medische wetenschap.

Eli Pariser beargumenteerd in zijn boek The Filter Bubble: What The Internet Is Hiding From You 8  dat het internet en de computertechniek zich steeds meer richt op personalisering van informatiestromen en dat de ontwikkelingen afstevenen op het altijd bij je dragen en vergaren van persoonlijke informatie (p. 214-215). Bedrijven vinden het steeds belangrijker om persoonlijke informatie van consumenten te vergaren zodat ze hun aanbiedingen en de terugkoppeling naar de gebruiker kunnen aanpassen naar diens wensen. En mensen vinden het steeds belangrijker om persoonlijke informatie te delen (p. 212-215).

Het verzenden en vergaren van persoonlijke informatie wordt dus steeds belangrijker voor de mens, daarom is het niet ondenkbaar dat de achterliggende gedachte bij het ontwikkelen van de flexibele chip te maken heeft met deze theorie van Pariser. Een chip in je kleding of huid zou bijvoorbeeld al je voorkeuren altijd bij je kunnen dragen en hiermee bijvoorbeeld reclameborden op straat, lichtinstellingen in je huis, of winkels laten weten welke voorkeuren je hebt zodat zij daar op in kunnen spelen en zich aan kunnen passen. En een chip op je nier zou het ziekenhuis kunnen vertellen of je nier nog goed functioneert.

Er zijn verschillende verklaringen mogelijk voor de beweringen die Vanfleteren in het artikel over buigzame chips doet. Ze zouden voort kunnen komen uit de ideologie die ontstaan is in een wereld waarin computers en technologie overal is, zelfs in de mens. En het verlangen naar meer alleen maar groter wordt. Of uit de wil tot het verspreiden en ontvangen van informatie, waar mogelijk. Of ligt het anders?

  1. Telegraaf  (red): ‘Eerste buigbare chip.’ Telegraaf, 22 september 2012: p. 262, kolom 2-6. []
  2. Telegraaf  (red): ‘Eerste buigbare chip.’ Telegraaf, 22 september 2012: p. 262, kolom 2-6. []
  3. http://www.sciencedaily.com/releases/2006/07/060718180143.htm []
  4. http://news.techworld.com/green-it/3323134/swiss-researchers-build-silicon-chip-alternative/ []
  5. Telegraaf  (red): ‘Eerste buigbare chip.’ Telegraaf, 22 september 2012: p. 262, kolom 2-6. []
  6. Haraway, Donna. ‘Manifesto for cyborgs: science, technology, and socialist feminism in the 1980s.’ Socialist Review, no. 80 (1985): 65–108. []
  7. Hayles, Katherine. ‘Wrestling with Transhumanism.’  The Global Spiral, 2008 <http://www.metanexus.net/magazine/tabid/68/id/10543/Default.aspx> []
  8. Pariser, Eli. The Filter Bubble: What The Internet Is Hiding From You. New York: Penguin Books Ltd, 2011. []
Dit artikel is geschreven door op 27/09/2012 en is terug te vinden onder De Telegraaf, Metareports, WG03. Het artikel is getagged met , , , , , , , , , , , , , , , .
Blijf op de hoogte van reacties middels RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achter laten, of een trackback vanaf je eigen site maken.

8 Responses to “De buigbare chip, een stap richting de cyborg?”

  1. GJvanHardeveld on 29/09/2012 at 11:53

    Boeiend artikel!
    Een andere interessante mening ten opzichte van de ontwikkeling van chips is die van Ray Kurzweil. Hij beweert dat in de 21ste eeuw geen 100 jaar vooruitgang bereikt wordt, maar eerder 20.000, vanwege exponentiële ontwikkelingen dankzij chips. Hij denkt dat we binnen 200 jaar alle materie in het zonnestelsel gebruikt hebben voor computatie. Zelf heeft hij ook wel oren naar het worden van een cyborg: http://www.thedailybeast.com/newsweek/2009/05/16/i-robot.html

  2. AlisaKastelein on 30/09/2012 at 12:58

    Dankjewel voor je reactie!
    De mening van Ray Kurzweil is inderdaad een interessante om te betrekken bij deze ontwikkeling van de chip. Naar mijn mening zou je kunnen zeggen dat hij als goed voorbeeld van de transhumanist aangemerkt kan worden, omdat hij ook zelf graag cyborg wil zijn. Zijn zienswijze is inderdaad een goed voorbeeld van bepaalde denkbeelden die rondom de ontwikkeling van computing, en daarmee ook chips, is ontstaan en deze ontwikkeling drijven. Echter heb ik mij in het artikel tot de grote lijnen van bepaalde denkwijzen beperkt daar er meerdere denkwijzen zijn die ik wou bespreken.

  3. Kevin on 30/09/2012 at 13:52

    Nu ben ik een leek op het gebied van buigbare chips.
    Maar dit artikel ziet er zeker goed ook. In plaats van vergelijkbaar te zijn met de hypende manier van mediaberichtgeving die je veel (alleen maar??) ziet tegenwoordig, ga je er goed geïnformeerd op in.

    Props

  4. AlisaKastelein on 30/09/2012 at 14:28

    Dankjewel :) . Ik denk ook dat er in de mainstream media te veel berichtgeving zich richt op hypen met veel korte berichten en weinig diepgang. Er zou natuurlijk gezegd kunnen worden dat dat ook wel in de aard van de nieuwere media ligt, veel korte berichten met snelle informatie. Maar ik denk dat dat wel ten koste gaat van de informatievoorziening en diepgang. De buigbare chips zouden dit in deze context uiteindelijk kunnen gaan versterken omdat de denkbeelden over informatieverspreiding aan het veranderen is en de informatievoorziening nog sneller en nog korter wordt als ze persoonlijke informatiedragers in kleren of huid worden die constant interactief korte berichten sturen over bijvoorbeeld persoonlijke voorkeuren van de drager naar hun omgeving. Maar het zou ook evengoed de informatievoorziening uitgebreider en diepgaander kunnen maken aan de hand van persoonlijke voorkeuren, de vraag is welke denkbeelden en ideologieën de overhand zullen nemen in de wereld van de informatieverspreiding.

  5. Harriëtte Smook on 01/10/2012 at 14:04

    Leuke combinatie van onderwerp en theoretische invalshoek! Nu vraag ik me af in hoeverre ik een cyborg ben als ik een t-shirt draag waarop m’n actuele Facebook status staat, maar het is inderdaad een goede theoretische onderbouwing wanneer je bijvoorbeeld denkt aan buigzame chips in medische protheses. En inderdaad, het is ook eens wat anders dan dit belichten als een nieuwe hype.

  6. AlisaKastelein on 01/10/2012 at 18:04

    @Harriette
    Dankjewel voor je reactie!
    Ik denk dat de mate waarin iemand cyborg genoemd kan worden ook vooral ligt aan de definitie die je aan het begrip cyborg hangt. De een definieert cyborg als een mechanisch/menselijk organisme, de ander meer als een iets wat niet per se fysiek mechanische onderdelen hoeft te hebben, maar wel fysiek of geestelijk afhankelijk is van mechanica. Ik heb in dit artikel met name de laatste definitie van cyborg gebruikt om de denkbeelden en ‘ideologie’ die rondom ontwikkelingen als de chip te verklaren en duiden. De eerste definitie van cyborg komt echter inderdaad ook terug in de mogelijke medische toepassingen van de chip.

  7. Steephveld on 19/10/2012 at 22:38

    ik heb naar deze metareport gerefereerd:
    http://metareporter.nl/2012/10/19/de-psychopaatschappij/

Trackbacks

Leave a Reply

Recente reacties

Recente nieuwsberichten

Tags